Menu

volgende paginavorige paginaterug naar dashboardSchoolgids

 5/28 

2.1 Schoolprofiel

Het Hyperion Lyceum biedt vernieuwend onderwijs op hoog niveau, in een open pedagogisch klimaat en gericht op maatschappelijke betrokkenheid; uitdagend en innovatief onderwijs voor alle vakken. Naast de normale vakken die iedereen op een VWO-school volgt, bieden we drie nieuwe vakken aan in de onderbouw: grote denkers (GD), lifestyle informatics (LI) en logica & argumentatieleer (L&A). Deze vakken verbinden alle andere vakken met elkaar. Ze vormen een brug tussen de alfa-, bèta- en gammavakken. Ze werken expliciet aan de denk- en onderzoeksvaardigheden van onze leerlingen en leggen de link tussen onderwijs, wetenschap en de maatschappij. In de bovenbouw geven we het vak drama en rede, waarin leerlingen leren om alle opgedane kennis van de schoolvakken op overtuigende wijze over te brengen. Ook bieden we het vak science aan, waarin op samenhangende wijze de bètavakken gegeven worden.

In de eerste klas maken alle leerlingen kennis met deze nieuwe vakken en daarnaast ook met klassieke vorming, waarbij zowel de beginselen van de Griekse als van de Latijnse taal de revue passeren.
Aan het einde van het eerste jaar kunnen leerlingen een goede en gefundeerde keuze maken tussen atheneum+of gymnasium. Als zij kiezen voor atheneum+, volgen zij het reguliere atheneumprogramma met in de onderbouw 3 nieuwe vakken en in de bovenbouw drama en rede. Als zij kiezen voor het gymnasium, volgen zij tot en met de zesde klas de gymnasiumopleiding met de klassieke talen. Op deze manier zijn de atheneum+- en de gymnasiumopleiding gelijkwaardig aan elkaar.

We geven op een vernieuwende manier onderwijs, waarbij leerlingen zelfstandig moeten werken en veel aandacht besteed wordt aan het verwerven van vaardigheden, zoals creatief denken, presenteren, beargumenteren, ict-vaardigheden en samenwerken. Daarom werken we gedurende een deel van de lesweek volgens de richtlijnen van Project Based Learning – vakoverstijgend project onderwijs. Hiervan vindt u verderop in onze schoolgids een duidelijke omschrijving. We verwachten van onze leerlingen dat zij tijdens de reguliere lessen zelf actief met de leerstof aan de slag gaan. Zo leren ze steeds meer verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen leren.
Het Hyperion Lyceum is een school met een open pedagogisch klimaat, waar docenten, leerlingen en ouders op informele wijze met elkaar omgaan en intensief contact met elkaar onderhouden. Ook de sfeer in de klas en het ontwikkelen van een open houding ten aanzien van andermans opvattingen en gedachtegoed vinden wij belangrijk.
We willen onze leerlingen een grote maatschappelijke betrokkenheid meegeven. Sociale vaardigheden, een open blik ten aanzien van andere zienswijzen en de wisselwerking tussen wetenschap en onze maatschappij krijgen volop aandacht op het Hyperion Lyceum.

Grote denkers
Hoe is het denken over wetenschap, de mens, de natuur, geloof en geluk veranderd? Waar komen onze denkbeelden vandaan? Wanneer kan iemand een Grote Denker genoemd worden? En hoe word je er zelf één? Over deze vragen gaat het vak grote denkers.
We bestuderen grote denkers uit verschillende vakgebieden, die allen een grote invloed op onze kennis en inzichten hebben gehad. Zo komen we onder meer ‘klassieke denkers’ als Socrates tegen, geestelijken als Siddhartha Gautama (Boeddha), wijsgeren als Spinoza, wetenschappers als Albert Einstein en activisten als Martin Luther King jr.
Het vak daagt leerlingen uit om mee te denken met de grote denkers, bevordert nieuwsgierigheid en stimuleert rationeel denken. De lesinhoud draagt bij aan de samenhang tussen de verschillende vakken en biedt een goede voorbereiding op verdere studie.
We leren over het leven van de grote denkers, hun denkbeelden en over de tijd waarin zij leefden. Tijdens de lessen werken de leerlingen niet met een traditioneel lesboek. In plaats daarvan wordt er gebruik gemaakt van speciaal ontwikkeld lesmateriaal. We proberen te denken zoals de grote denkers deden, door zelf te discussiëren, te filosoferen en onderzoekjes te doen. Grote denkers wordt aangeboden in de onderbouw.

Lifestyle informatics
Lifestyle informatics (L.I.) gaat over het gebruik van Informatica en ICT als ondersteuning bij je manier van leven. Je maakt kennis met de nieuwste ontwikkelingen en innovaties op het gebied van informatievoorziening. Als gevolg van de digitale revolutie zijn we voor die voorziening steeds meer afhankelijk van computers. Daarom gaat LI verder dan informatiekunde zoals dat vaak op andere middelbare scholen gegeven wordt. Het vak biedt een brede kijk op de betekenis en invloed van die revolutie op jouw persoonlijke leven en de maatschappij. Het leert je hierover zelfbewust de regie in handen te nemen. Gebruik jij de computer of gebruikt hij jou?
De inhoud van het vak bestaat onder meer uit het leren werken met productiviteitsprogramma's zoals online tekstverwerkers en spreadsheets. Deze ondersteunen het eigen leerproces. Het opleveren van producten en het samenwerken zijn hierbij belangrijke peilers. Je leert ook de techniek achter verschillende methodes van digitaal tekenen en animeren, zowel 2D als 3D. Ook wordt er een kijkje genomen in de keuken van het programmeren: Je gaat websites en apps maken en leert de basisconcepten van robotica. Onder de leerlijn Informatiekunde valt de zoekmachine van Google. Hoe werkt die nou precies en hoe dwing je betere zoekresultaten af? Hoe bescherm je (jouw) privacygevoelige informatie?
In leerjaar 3 wordt elementaire kennis van informatiesystemen, computerinstructies en systeemarchitectuur aangeboden. Tevens ga je wat dieper in op het echte programmeerwerk. Deze kennis uit de software engineering heb je nodig voor agile-softwareontwikkeling. Dit aanbod aan informaticaconcepten geeft een goede voorbereiding voor het keuzevak informatica in de bovenbouw.
Het vak lifestyle informatics is opgericht in samenwerking met de VU, waar het een studierichting is. LI is een vak dat in de onderbouw wordt aangeboden.

Logica & argumentatieleer
"Dat is toch logisch?" Hoe vaak heb je dat wel niet gehoord? Bij dit vak leer je wat er echt logisch is.
De lessen Logica & Argumentatieleer zijn bedoeld om je slimmer te maken en dat doen we op verschillende manieren: ten eerste leer je een aantal logische talen waarmee je verbanden, structuren en patronen leert herkennen. Deze talen heten propositielogica, predikatenlogica en categorale logica. Omdat je vooral veel zelf oefent zal je steeds beter en sneller door hebben wanneer mensen goede of slechte argumenten gebruiken. Handig als wetenschapper maar ook in discussies aan de eettafel! Hiernaast is logica een vak dat terugkomt in eigenlijk alles wat mensen doen, zowel dagelijkse communicatie tussen mensen als in het programmeren van computers. In de kern gaat het tijdens deze lessen om de vragen: wat is logisch denken, waarom is dit belangrijk en hoe leer je dit het beste? Naast logica word je getraind in het houden van speeches en presentaties, zodat je met gemak en zelfverzekerd voor groepen mensen over je laatste ontdekking of een verhaal kan vertellen. Dit vakgebied noemen we argumentatieleer en bestaat uit een aantal technieken en instrumenten die je kunt gebruiken om door middel van taal mensen te overtuigen. L&A wordt aangeboden in de onderbouw.

Drama en rede
Drama en rede is een creatief en uitvoerend vak in de bovenbouw van het Hyperion Lyceum. Het wordt gevolgd door alle atheneum+-leerlingen. Communiceren, overtuigend spreken, jezelf leren en durven zijn, voordragen en samen optreden staan centraal. Leerlingen gaan aan de slag, niet alleen met hun hoofd, maar ook met hun lijf. Binnen drama en rede leren leerlingen alle eerder opgedane kennis van de schoolvakken en hun ideeën en gedachtes op overtuigende wijze over te brengen, in een speech, betoog, debat, discussie, lezing, voordracht of voorstelling.
Drama en rede sluit aan op de nieuwe vakken in de onderbouw van onze atheneum+ opleiding en op het retorica project in leerjaar 3. Uniek aan het vak is de praktische inrichting en de combinatie van retorica, de kunst van het spreken, met drama. Drama-lessen vormen een wezenlijk onderdeel van het vak drama. Deze combinatie retorica en drama stelt leerlingen in staat om aan het einde van het vierde schooljaar in een meesterproef aan te tonen overtuigend te kunnen spreken, met hoofd én lijf.

Andere vakken op het Hyperion Lyceum

Science
Naast de nieuwe vakken geven we op het Hyperion Lyceum ook science. Dit vak biedt op vernieuwende wijze de bètavakken, natuurkunde, scheikunde, biologie en techniek geïntegreerd aan. Door deze vakken te vervlechten krijgen de opgedane kennis en vaardigheden meer betekenis. In modules worden in de onderbouw thema’s als waarnemen, bewegen, energie, milieu, voortplanting, en gezondheid vanuit verschillende disciplines benaderd. De lessen sluiten aan bij nieuwe ontwikkelingen in de samenleving, wetenschap en technologie.
De komende jaren werkt het Hyperion actief aan het leggen van contacten met universiteiten, hogescholen en organisaties uit het bedrijfsleven. Door middel van deelname aan verschillende buitenschoolse bèta-activiteiten, zoals olympiades, Urban Farming, de project Science Center en Youtube van Nemo, en de robocup zullen de leerlingen worden uitgedaagd te excelleren op Science-gebied.
Tot slot willen wij hier vermelden dat onze school deel uitmaakt van Bètapartners. Bètapartners is een netwerk waarin scholen, HO-instellingen, HvA, VU en UvA, en het bedrijfsleven samenwerken. Zo werkt het Hyperion Lyceum bijvoorbeeld samen aan projecten met het Amsterdam University College als een van hun targetschools.

Klassieke talen en klassieke vorming
Al onze leerlingen maken in de eerste klas kennis met klassieke vorming. Hierin komen zowel de beginselen van het Grieks en het Latijn aan bod als cultuur, geschiedenis, literatuur en mythologie.
Wanneer zij aan het einde van dat jaar voor het gymnasium kiezen, betekent dit dat zij deze opleiding tot en met de 6e klas volgen. Dit houdt in dat zij zich in de onderbouw intensief bezighouden met Latijn en Grieks. In de bovenbouw betekent dit dat zij ten minste een van deze talen kiezen om hier uiteindelijk eindexamen in te doen.
Vanwege het unieke pakket van cultuur, taal en academische vaardigheden, vormen de klassieke talen een uitdaging voor met name de meer talige leerlingen. Het idee van het gymnasium is dat, door middel van een grondige kennis van de taal, met de wereld en cultuur van de Klassieke Oudheid kennis wordt gemaakt. Deze wereld confronteert ons met een samenleving waarin grote vragen over mens-zijn aan de orde komen: kwesties als de verhouding tussen individu en gemeenschap, burgerschap, gewetensvrijheid, vrije meningsuiting en de gedeelde geschiedenis van Europa. Al deze abstracte thema's komen tot leven in teksten en verhalen en helpen de leerlingen onze tijd te relativeren. Op het eerste gezicht is deze wereld van de Oudheid er misschien eentje die ver afstaat van een jongere. Het blijft echter fascinerend om te zien hoe deze teksten en verhalen ons ook nu nog tot nadenken stemmen. De gymnasiumleerling wordt geprikkeld om vragen te leren stellen in plaats van zwart-wit antwoorden te geven en om thema’s aan te kunnen snijden die nu nog steeds actueel zijn. Daarnaast is er veel aandacht voor de doorwerking van het culturele erfgoed: hoe verhalen en beelden nog steeds voortleven in onze tijd en een inspiratiebron vormen voor hedendaagse kunstenaars bij zowel toneel, beeldende kunst als literatuur. Speciale culturele activiteiten maken daarom deel uit van het lesprogramma.

Goed onderwijs
Het opdoen van kennis en vaardigheden is de basis van ons onderwijs. Hoe zorgen wij ervoor dat leerlingen veel leren?

Lange lesuren
We werken met lesuren van vijfenveertig minuten die bij alle vakken, met uitzondering van de moderne vreemde talen, in blokuren geroosterd worden. De reden hiervoor is didactisch. Lesuren van negentig minuten geven de mogelijkheid om activerend te werken, de leerlingen de lesstof actief te laten verwerken en diepgang aan te brengen. Daarnaast zorgen de blokuren voor rust tijdens de dag; leerlingen volgen minder vakken per dag.

Periodisering
Een aantal vakken wordt niet gedurende het hele jaar gegeven, maar geperiodiseerd en slechts gedurende een half jaar of een kwartaal aangeboden. In die periode krijgen de leerlingen in deze vakken tweemaal of viermaal zoveel uren les per week, dan wanneer we de vakken het gehele jaar gegeven hadden. Het vak Duits staat bijvoorbeeld voor één uur per week in de lessentabel. Dit vak bieden wij gedurende één periode aan. In die periode volgen de leerlingen op deze manier vier uur Duits per week.
Onze redenen om voor periodisering te kiezen zijn als volgt: leerlingen volgen op deze manier minder vakken tegelijkertijd, waardoor zij hun aandacht over minder vakken hoeven te verdelen. Dit zorgt voor meer overzicht en meer rust. Leerlingen zullen vakken, als de moderne vreemde talen, minder vaak met elkaar verwarren. Vooral in de eerste klas zullen zij worden ‘ondergedompeld’ in de geperiodiseerde vakken, waardoor een hoger leerrendement bereikt kan worden. Leerlingen krijgen les van minder docenten tegelijkertijd en deze docenten geven de klas meer uren les per week. Dit zorgt voor een beter contact tussen docent en leerling en een beter zicht van docenten op de voortgang van de leerling en goede mogelijkheden voor begeleiding.
De vakken die geperiodiseerd worden zijn:

  • In klas 1: Spaans, Klassieke vorming, Geschiedenis, Aardrijkskunde, Science, Beeldende Vorming, Muziek, Grote Denkers, Lifestyle Informatics, Logica en Argumentatieleer en Lichamelijke Opvoeding.
  • In 2 en 3 atheneum+ en gymnasium: Geschiedenis, Aardrijkskunde, Beeldende Vorming en Muziek

Project Based Learning
Alle leerlingen werken elke periode, dus vier keer per jaar, aan een groot vakoverstijgend project. Deze projecten worden ingericht volgens de richtlijnen van Project Based Learning. Een project start altijd met een prikkelende en realistische onderzoeksvraag en werkt naar een concreet eindproduct toe. Binnen de projecten worden belangrijke vaardigheden en kennis van de samenwerkende vakken aangeleerd.
Het werken vanuit vakoverstijgende projecten bevordert de samenhang tussen vakken, leert leerlingen samenwerken en brengt de leerstof tot leven. Leerlingen zijn actief en worden geprikkeld tot het nemen van initiatieven. Project Based Learning biedt goede mogelijkheden tot differentiatie in niveau, leerstijl en interesse.

Evaluatie en reflectie
Onze docenten zijn bereid hun werkwijze te laten evalueren en streven altijd naar verbetering. Er worden bijvoorbeeld leerling-enquêtes afgenomen en docenten bezoeken elkaars lessen. Dit draagt bij aan de kwaliteit van ons onderwijs. Daarnaast heeft het docententeam gezamenlijk de ideale Hyperionles vastgesteld, waarin leerlingen actief en gemotiveerd werken. We streven ernaar elke les volgens de opzet van deze ideale Hyperionles te laten verlopen.

Motivatie
Het Hyperion Lyceum is zich bewust van het feit dat uitdaging en motivatie met elkaar verbonden zijn en daarom streven wij naar variëteit en differentiatie binnen het lesprogramma. Daarnaast bieden wij onze leerlingen ook uitdagingen aan buiten de lessen: culturele, sociale en sportieve activiteiten, excursies en reizen dragen hier allemaal aan bij. Deze activiteiten bevorderen ook de sociale cohesie en dragen bij aan een positief schoolklimaat.

Maatschappelijke betrokkenheid
Wij vinden het belangrijk dat onze leerlingen begrijpen dat de normen en waarden van een mens samenhangen met zijn sociale context en de tijd waarin hij leeft. Het onderwijs op het Hyperion Lyceum geeft de leerlingen de intellectuele bagage mee om een kritisch burger te worden met een grote maatschappelijke betrokkenheid. Sociale vaardigheden zijn op grote en kleine schaal doelen voor het onderwijs; zo wordt samenwerken in de klas en samenwerkend leren binnen de vakoverstijgende projecten actief aangeleerd en begeleid. Door middel van discussie en debat, maatschappelijke projecten en vakoverstijgende thema’s als duurzaamheid en ‘green thinking’, bij vakken als science en lifestyle informatics, laten wij zien hoe wetenschappelijke ontwikkelingen invloed hebben op de maatschappij.

Bureau- V
Voor leerlingen die op zoek zijn naar een extra uitdaging naast het normale lesprogramma, is er Bureau-V. Bureau V helpt leerlingen hun wensen in kaart te brengen en te realiseren. Daarbij ligt de verantwoordelijkheid voor het voldoende uitvoeren van de standaard én extra schoolvakken bij de leerling zelf.
Veel leerlingen hebben de behoefte extra kennis en vaardigheden op te bouwen. Dit kan in de vorm van het extra volgen van een regulier vak, maar ook in de vorm van het volgen van lessenreeks Japans of een cursus EHBO.
Wij vinden het belangrijk dat leerlingen die dit willen, dit ook mogen en kunnen doen. Niet alleen als ze gemiddeld een acht of een negen staan, maar ook als het misschien wat minder goed gaat en als iets anders leren of ontwikkelen hen juist kan motiveren. Elke leerling met de wens te willen V-en, verbreden, verdiepen, versnellen of verrijken, kan zich uit eigen beweging bij ons melden en hoeft niet van tevoren geselecteerd te worden. Zij kunnen zich, na overleg met hun mentor, melden met hun wens om binnen hun bestaande programma te verdiepen of te versnellen in een vak, een of meer extra vakken te volgen naast het reguliere programma, of een speciale vaardigheid (skill) te ontwikkelen die gedurende een korte periode van het jaar buiten of onder schooltijd wordt aangeboden en niet in het reguliere onderwijsprogramma zit.
Alleen als de grootte van de lesgroepen het toelaat, bestaat de mogelijkheid om een dubbelprofiel (atheneum en gymnasium) te volgen. Deze wens wordt dan voorgelegd aan het mentorenteam van de betreffende jaarlaag. Alles gaat altijd in goed overleg.

Bij akkoordbevinding, afhankelijk van de resultaten en ontwikkeling van de leerling, zal Bureau-V een contract opstellen met de leerling en de mentor, dat ook getekend wordt door de ouders. Wij doen dit om vrijblijvendheid en voortijdig afhaken te ontmoedigen en deelname, en goede resultaten over de gehele linie, te bevorderen.
Bureau-V ziet toe op het contact tussen de leerling, betrokken vakdocent, mentor en coördinator. Daarnaast houdt het praktische zaken, als het volgen van dubbele lessen en inhalen van toetsen, in de gaten. Hierbij wordt de verantwoordelijkheid voor de keus om “meer te doen” zo veel mogelijk bij de leerling zelf neergelegd. De leerling is er zelf verantwoordelijk voor dat de stof wordt bijgehouden. Dit houdt in dat de leerling zelf een planning maakt van het huiswerk en de toetsen, en hierover met de betrokken docent afspraken maakt. Van de docenten wordt medewerking gevraagd waar het mogelijk verzuim van lessen en inhalen van toetsen betreft.